Krótka odpowiedź: pełna kopia zapasowa WordPressa to pliki strony i baza danych. Pliki to motyw, wtyczki i zdjęcia z katalogu wp-content oraz plik wp-config.php, a baza to treści, ustawienia, formularze i zamówienia. Rób kopię automatycznie: przy sklepie codziennie, przy stronie firmowej co najmniej raz w tygodniu i zawsze przed aktualizacją. Trzymaj ją poza serwerem, na którym działa strona, i co jakiś czas sprawdź, czy da się ją przywrócić. Kopia, której nikt nie sprawdził, potrafi zawieść dokładnie w dniu, w którym jest potrzebna.
Co musi być w kopii zapasowej WordPressa
Najczęstszy błąd to kopia połowiczna: sama baza bez plików albo same pliki bez bazy. Z takiej kopii strony nie odtworzysz.
| Element | Gdzie jest | Co tracisz bez niego |
|---|---|---|
| Baza danych | serwer bazy danych (MySQL albo MariaDB) | treści, podstrony, ustawienia, konta, zamówienia, zgłoszenia z formularzy |
| Zdjęcia i pliki | wp-content/uploads | wszystkie obrazki i dokumenty wgrane do biblioteki mediów |
| Motyw i wtyczki | wp-content/themes i wp-content/plugins | wygląd strony i funkcje, także zmiany wprowadzone na zamówienie |
| Konfiguracja | wp-config.php i .htaccess | połączenie z bazą, klucze bezpieczeństwa, przekierowania |
Samego rdzenia WordPressa nie musisz kopiować, bo zawsze pobierzesz go od nowa. Musisz za to wiedzieć, której wersji używałeś.
Jak często robić kopię zapasową strony
Zasada jest prosta: kopia ma być tak świeża, żeby utrata danych od ostatniej kopii nie bolała.
| Rodzaj strony | Jak często | Ile kopii trzymać |
|---|---|---|
| Strona firmowa rzadko zmieniana | raz w tygodniu i przed każdą aktualizacją | co najmniej z ostatnich 4 tygodni |
| Strona z blogiem i formularzami | baza codziennie, pliki raz w tygodniu | co najmniej z ostatnich 30 dni |
| Sklep internetowy | baza codziennie albo częściej, pliki raz w tygodniu | co najmniej z ostatnich 30 dni |
Dlaczego tak długo? Infekcja potrafi siedzieć na stronie tygodniami, zanim ktoś ją zauważy. Jeśli trzymasz kopie tylko z ostatnich 7 dni, może się okazać, że wszystkie są już zainfekowane.
Gdzie trzymać kopie: zasada 3-2-1
Kopia zapisana na tym samym koncie hostingowym co strona znika razem z nią: przy włamaniu, awarii serwera albo zablokowaniu konta. Dlatego przy kopiach stosuje się zasadę 3-2-1:
- 3 kopie danych: strona na serwerze i dwie kopie zapasowe,
- 2 różne miejsca albo nośniki: na przykład kopie hostingu i dysk w chmurze,
- 1 kopia poza serwerem strony: w innej usłudze, do której nie prowadzą te same hasła.
Ostatni punkt jest najważniejszy. Jeśli ktoś przejmie konto administratora albo hosting, nie może mieć dostępu także do kopii.
Jak zrobić kopię zapasową WordPressa: 3 sposoby
1. Kopie w panelu hostingu
Wiele firm hostingowych robi kopie automatycznie. Sprawdź trzy rzeczy: jak często powstają, jak długo są przechowywane i czy możesz sam przywrócić z nich stronę albo pobrać je na swój dysk. Kopie hostingu to dobra pierwsza warstwa, ale leżą u tego samego dostawcy co strona, więc nie zastępują kopii poza serwerem.
2. Wtyczka do kopii, na przykład UpdraftPlus
UpdraftPlus to jedna z najpopularniejszych wtyczek do kopii zapasowych WordPressa. W darmowej wersji ustawisz harmonogram osobno dla plików i dla bazy danych, liczbę przechowywanych kopii i miejsce zapisu poza serwerem, na przykład Google Drive, Dropbox albo Amazon S3. Podobnie działa wtyczka WPvivid. Po instalacji:
- ustaw harmonogram dla plików i osobno dla bazy danych,
- wybierz miejsce zapisu poza serwerem i połącz je z wtyczką,
- ustaw, ile kopii ma być przechowywanych,
- zrób pierwszą kopię ręcznie i sprawdź, czy pojawiła się w chmurze,
- włącz powiadomienia e-mail, żeby wiedzieć, gdy kopia się nie uda.
3. Ręcznie: pliki przez FTP, baza przez phpMyAdmin
Pliki pobierasz klientem FTP, a bazę danych eksportujesz w phpMyAdmin albo poleceniem WP-CLI. To dobra metoda przed większą zmianą na stronie, ale jako jedyna kopia zawodzi, bo zależy od tego, czy ktoś o niej pamięta.
Jak sprawdzić, czy kopia zapasowa działa
Kopia, której nigdy nie przywracałeś, jest obietnicą, a nie zabezpieczeniem. Raz na jakiś czas zrób próbę:
- przywróć kopię na kopii roboczej strony albo na osobnej domenie testowej, nigdy od razu na działającej stronie,
- sprawdź, czy wyświetlają się zdjęcia, podstrony i menu,
- wyślij testowy formularz, a w sklepie przejdź ścieżkę zamówienia,
- porównaj datę kopii z ostatnimi zmianami na stronie,
- zapisz, ile trwało przywrócenie. Ta liczba powie Ci, jak długo strona byłaby wyłączona po awarii.
Jak przywrócić stronę z kopii
Przy awarii po aktualizacji albo po błędzie w edycji zwykle wystarczy przywrócić ostatnią kopię sprzed zmiany, we wtyczce albo w panelu hostingu. Zanim to zrobisz, zrób kopię obecnego stanu, żeby móc do niego wrócić.
Po włamaniu jest inaczej. Kopia z ostatnich dni może już zawierać złośliwy kod, a przywrócenie nie zamyka luki, którą weszła infekcja. Najpierw ustal, od kiedy strona jest zainfekowana, i przywracaj kopię sprzed tej daty, a potem zaktualizuj wszystko i zmień hasła. Kroki opisujemy w poradniku wirus na stronie WordPress: co zrobić od razu. Jeśli czystej kopii nie ma, stronę trzeba wyczyścić: tym zajmuje się nasze usuwanie wirusów i malware z WordPressa.
Najczęstsze błędy przy kopiach zapasowych
- Kopia tylko na tym samym serwerze. Znika razem ze stroną przy awarii, włamaniu albo zablokowaniu konta.
- Sama baza albo same pliki. Z połowy kopii strony nie odtworzysz.
- Zbyt krótka historia kopii. Gdy infekcję wykryjesz po trzech tygodniach, kopie z ostatniego tygodnia nic nie pomogą.
- Brak próby przywrócenia. Uszkodzone archiwum wychodzi na jaw dopiero w dniu awarii.
- Te same hasła do strony i do miejsca z kopiami. Kto przejmie jedno, ma dostęp do drugiego.
- Brak kopii przed aktualizacją. Aktualizacja to najczęstszy moment, w którym kopia jest potrzebna. Jak aktualizować bez ryzyka, opisujemy w poradniku aktualizacja WordPressa krok po kroku.